TANGRAM Architekten | Stedelijke woningbouw - Rhapsody in west - Amsterdam, Bos en Lommer

Rhapsody, een gezamenlijke ‘dans’

Rhapsody in West, Bos en Lommer

‘Een rapsodie is een gedicht of een muziekstuk dat qua ontwerp of stijl bestaat uit contrasterende delen, die ondanks de vrije vorm toch een eenheid vormen, vaak met een gemeenschappelijk, of in verschillende vormen terugkerend thema.’
Vanuit deze gedachte is het bouwplan ontworpen. Het heeft een eigen, herkenbaar karakter. Vanuit de lucht gezien refereert de opzet naar een balk met muzieknoten.

Rhapsody in West is een bijzonder woonproject op een bijzondere locatie in Amsterdam Bos en Lommer. Op een lawaaiige plek langs de A10, aan de rand van de Kolenkitbuurt, ligt het Jan van Schaffelaarplantsoen. Dit onbebouwde terrein had lange tijd een belangrijke functie voor de buurt als groene ruimte en ontmoetingsplek. Juist hier moest een fors programma aan woningen worden ontwikkeld. Een lastige opgave die door een unieke samenwerking tussen ontwerpers, bouwer, belegger, gemeente en omwonenden is gelukt.

Gezamenlijke ‘dans’

Eind 2014 werd voor deze locatie een aanbesteding uitgeschreven door de gemeente Amsterdam. Tangram ontwikkelde in samenwerking met een team van specialisten voor De Nijs projectontwikkeling het plan. De bouw ging in 2017 van start. Het project combineert een hoge bouwdichtheid (fsi 3) met veel ruimte voor groen en water. De open verkaveling aan de buurtzijde zorgt voor ‘lucht’ tussen de bouwblokken waardoor het wooncomplex uitnodigend oogt. Daarnaast is Rhapsody een ontmoetingsplek voor de buurt. Het is een uniek top down – bottum up project waarbij in een vroeg stadium contact is gezocht met de buurt. Tangram nam samen met Urban Sync (begeleiders van stedelijke ontwikkeling) en opdrachtgever De Nijs het initiatief,  kunstenaarscollectief Cascoland fungeerde als brugfunctie naar de buurt toe. Deze samenwerking heeft geleid tot een mooie samensmelting van ideeën. Het binnenterrein met zijn tuin en vijvers is vrij toegankelijk. Het biedt onder meer toegang tot de Kas, de nieuwe ontmoetingsplek. Hier zullen activiteiten worden georganiseerd voor zowel bewoners als de buurt. In het complex is een logeerhuis beschikbaar voor bezoekende familieleden. Een wens van de buurt, waar ruim 70% van allochtone afkomst is. Ook is er een koffiehuis met een spullenbibliotheek, waar cursussen, huiswerkbegeleiding en andere activiteiten mogelijk zijn. Eigenaar CBRE heeft daarnaast vijf community managers aangesteld die op het terrein wonen en als schakel dienen tussen de bewoners en de buurt.

Duurzaam op vele vlakken

De zachte ronde vormen, die een belangrijke rol hebben bij de acceptatie van de hoge dichtheid, dragen bij aan de compactheid van de blokken. Bovendien buigen ze het geluid van de ringweg A10 sterk af. Daarbij is vermeden om een galerijtype toe te passen; het plan onderscheidt zich hiermee sterk van de gebruikelijke oplossingen voor geluidlocaties zoals geluidsschermen.
Binnen het plangebied wordt een hoogteverschil overbrugd van 4,5 m. Onder het trapsgewijs oplopend maaiveld met groen- en waterpartijen is ruimte voor alle minder aantrekkelijke functies zoals parkeren, bergingen en wateropslag voor de bovengelegen tuinen. De openbaar toegankelijke binnentuin fungeert als een spons; bij hevige stortbuien wordt het water verzameld in de vijvers en de dikke laag (1 meter) substraat. Een speciale installatie loost het overtollige regenwater gedoseerd op het riool.
Het woonproject is zeer flexibel van opzet. Er zijn blijvend verschillende indelingen van de blokken mogelijk, met woningen variërend van 50 tot 120 m2 en nog groter, nu en in de toekomst. Daarmee houdt het rekening met de behoeften van (toekomstige) bewoners en blijft het ensemble lang van waarde .

Energiefabriek

Opmerkelijk is ook de extreem goede energieprestatie met een negatieve EPC  van – 0,037, een verbetering van 109% (t.o.v. de wettelijke eis tijdens het indienen). Het hele complex is een grote energiefabriek. De bewoners leveren na aftrek van eigen gebruik energie aan het net. Dit is te danken aan diverse maatregelen, waaronder zonnecellen die gedeeltelijk met de zon meedraaien en zo het rendement sterk verhogen. Een deel van deze zonnecellen volgt de zon, wat het rendement sterk verhoogt.

StiB Award 2019

8 April 2019 is Rhapsody genomineerd voor de StiB Award (Steden in Beweging).
De award is voor een project dat door gebiedsversterking bijdraagt aan het intensiveren van de vitaliteit en dynamiek van de stad. Criteria zijn o.m.: versterking omringend stedelijk gebied en identiteit van de wijk/stad, verhoging sociale veiligheid, innovatief (een voorbeeld voor de sector).
De StiB Award is een gemeenschappelijk initiatief van het vakblad Vastgoedmarkt en vastgoedbelegger Syntrus Achmea Real Estate & Finance.

 

Kernbegrippen

#bottum-up en top-down ontwikkeling #buurtparticipatie #verdichten #intelligent intensiveren #groen #energiezuinig #flexibel #multifunctioneel #levendige plint

 

Locatie Amsterdam-West, Jan van Schaffelaarplantsoen
Oplevering juni 2019
Opdrachtgever Bouwcombinatie De Nijs/Smit’s bouwbedrijf V.O.F, CBRE global investors
Aannemer Bouwcombinatie De Nijs/Smit’s bouwbedrijf V.O.F
Omschrijving 239 huurwoningen, 400m2 faciliteiten, parkeergarage

Conceptontwik.              Tangram, Urban Sync en Cascoland

Adviseur constructie    Van Rossum BV

Akoestisch adviseur       LBP|SIGHT

Link:

Inzending+TANGRAM+ARC15+150923+low